Muzyka amerykańska

Jazz Nie bez znaczenia był wpływ jazzu na muzykę europejską. Jazz powstał jako konglo­merat elementów europejskich i afrykańskich. Czarni niewolnicy przyjęli z muzyki poważnej melodie pieśni kościelnych oraz elementy europejskiej i amerykańskiej muzyki marszowej i rozrywkowej. Dzięki witalności Murzynów i ich niewyczerpanej fantazji rytmicznej powstał jazz, muzyka o łatwo uchwytnej melodyce, na której podłożu (lub na podłożu jej harmonii) improwizowano z temperamentem wywołują­cym u słuchaczy silne emocje.

 

Charakterystyczne dla jazzu były małe zespoły instru­mentalne. Historia jazzu to spirituals (pieśni religijne Murzynów), blues (jako świecka odmiana spirituals) oraz ragtime (muzyka rozrywkowa na fortepian). W spirituals tekstami są często tematy ze Starego Testamentu, w bluesach — tematy codziennej, smutnej wegetacji. Jazz narodził się w Nowym Orleanie. Tuba, perkusja, fortepian czy banjo tworzyły sekcję rytmiczną, wzorowaną na rytmach murzyńskich. Niemal rów­nolegle pojawił się jazz białych muzyków. Z Nowego Orleanu jazz przeniósł się do Chicago, a ok. r. 1930 do Nowego Jorku, gdzie wprowadzono styl swingu. Pierwszym jazzmanem Nowego Orleanu był murzyński- trębacz Louis Armstrong, zaś królem swingu biały klarnecista Benny Goodman. W tym czasie jazz komercjalizuje się, przejęty przez muzyków rozrywkowych, wśród których wybił się George Gershwin. Następne style — bebop, cool, free jazz — oddzielały jazz od nurtu komercjalnego. W Europie jazz pojawił się około 1920 r. i wywarł pewien wpływ na wybitnych twórców (Debussy, Strawiński, Milhaud, Kfenek, Hindemith, Blacher, Liebermann i in., aż po nasze czasy). Kompozytorzy, urzeczeni swoistymi właściwościami stylisty­ Louis Armstrong cznymi jazzu, zaczęli podejmować próby wyzyskania jego specyfiki dla muzyki euro­pejskiej; wzajemne zbliżenie obu rodzajów muzyki było przez długie lata jednym z ważniejszych problemów podejmowanych w nowej muzyce. Próby te jednak nie powiodły się w tym stopniu, o jaki kompozytorom chodziło. Muzyka jazzowa jest w zasadzie improwizowana, natomiast wszelka inna wykonywana jest według ścisłego zapisu nutowego. Improwizacja w jazzie opiera się na niezmiennych kanonach waria­cyjnych, które w nowej muzyce nie mają już żadnego zastosowania. W grę wchodzą więc swoiste antynomie zachodzące pomiędzy technologią muzyki jazzowej a techno­logią nowej muzyki.

 

Typowe dla jazzu rezultaty fascynującej niekiedy ekspresji są nie do uzyskania na innej drodze niż w jazzie, z drugiej jednak strony zdajemy sobie sprawę z faktu, że technologia jazzu może się wydać twórczym kompozytorom mało atrakcyjna. Poza tym forma jak i harmonika czy nawet faktura instrumentalna jazzu nie mają nic wspólnego z poszukiwaniami typowymi dla nowej muzyki. Najwybitniej­szymi jazzmenami obok Armstronga i Goodmana są (lub byli): William „Count” Basie (fortepian), Leon Bismarck „Bix” Beiderbecke (trąbka), Dave Brubeck (forte­pian), Miles Davis (trąbka), Edward Kennedy „Duke” Ellington (fortepian), John „Dizzy” Gillespie (trąbka), Lionel Hampton (fortepian, wibrafon), Woody Herman (saksofon, klarnet), Thelonius Monk (fortepian), Charlie Parker (saksofon), Horace Silver (fortepian), Lester „Pres” Young (saksofon). W Polsce na czoło wybili się pianiści Krzysztof „Komeda” Trzciński, Andrzej Trzaskowski (również muzykolog i teoretyk jazzu), Andrzej „Kuryl” Kurylewicz i Adam Matyszkowicz, saksofonista Jan „Ptaszyn” Wróblewski i trębacz Tomasz Stańko. Do słynnych śpiewaczek jazzo­wych należą m. in.: Ella Fitzgerald, Bessie Smith, Mahalia Jackson.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.