Organowa muzyka Bacha

Wśród dzieł instrumentalnych Bacha najważniejsze miejsce zajmuje muzyka organo­wa, być może dlatego, że styl tej muzyki oddaje najwierniej jego styl indywidualny, a jednocześnie stanowi jakby podsumowanie wielkiej tradycji muzyki polifonicznej. Nie wszystkie dzieła organowe są autentyczne; po kantoratach krążyły w odpisach i przeróbkach liczne utwory organowe przypisywane Bachowi. Trudne do ustalenia są daty powstania wielu pojedynczych utworów organowych. Do najważniejszych i nie­wątpliwie autentycznych dzieł należą Sonaty organowe ( Triosonaten; w istocie rzeczy przeznaczone nie na organy, lecz na clavicembali z dwoma manuałami i pedałem, stąd ich nazwa), preludia, fugi, fantazje, toccaty i tria. Tu też należy Passacaglia c-moll, złożona z 20 części, zbudowana na formule ostinata, dzieło wariacyjne, zakończone fugą, oraz archaicznie modelowane fugi organowe, o bogatej figuracji, niekiedy wprost idealnie wirtuozowskie.

 

Kompozycje oparte na chorale protestanckim (Cho-ralbearbeitungen) posługują się chorałem różnie: bądź jako tematem wariacji (w Parti­tach — zachowało się ich cztery), bądź jako podstawą preludiów chorałowych (Choral– Vorspiele) o bogatej kontrapunktyce i szerokiej skali emocjonalnej, bądź jako podsta­wą wariacji kanonicznych (słynne wariacje Vom Himmel hoch). Z form swobodnych na plan pierwszy wybijają się toccaty, pierwotnie pomyślane jako utwory, na podstawie których można było wypróbowywać nowe organy lub uświetnić ich poświecenie.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.